{"id":4193,"date":"2021-05-05T17:24:58","date_gmt":"2021-05-05T17:24:58","guid":{"rendered":"https:\/\/vanleeuwenlawfirm.nl\/?p=4193"},"modified":"2025-03-11T01:29:28","modified_gmt":"2025-03-11T00:29:28","slug":"dijitallesme-ve-akilli-sozlesmeler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/vanleeuwenlawfirm.eu\/tr\/uzmanlik-alanlari\/sozlesme-hukukunda-zorluklar\/dijitallesme-ve-akilli-sozlesmeler\/","title":{"rendered":"Dijitalle\u015fme ve Ak\u0131ll\u0131 S\u00f6zle\u015fmeler"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n

Son y\u0131llarda, hukuki s\u00fcre\u00e7lerin dijitalle\u015fmesi, blockchain teknolojisini kullanarak s\u00f6zle\u015fmesel y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri otomatik olarak yerine getiren ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131. Bu s\u00f6zle\u015fmeler, belirli ko\u015fullarla programlanm\u0131\u015f olup, bu ko\u015fullar yerine getirildi\u011finde s\u00f6zle\u015fmenin otomatik ve geri al\u0131namaz \u015fekilde yerine getirilmesini sa\u011flar. Bu durum, s\u00f6zle\u015fme y\u00f6netimi ve uygulanmas\u0131n\u0131n zaman al\u0131c\u0131 ve manuel s\u00fcrecini ortadan kald\u0131rarak \u00f6nemli verimlilik art\u0131\u015flar\u0131 sa\u011flar. Ayr\u0131ca, t\u00fcm i\u015flem verilerinin blockchain \u00fczerinde \u015feffaf ve de\u011fi\u015ftirilemez \u015fekilde kaydedilmesi, doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k ya da bilgi suistimali risklerini azaltarak \u015feffafl\u0131\u011f\u0131 art\u0131r\u0131r. Ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerin kullan\u0131m\u0131, \u015firketlerin operasyonel maliyetlerini azaltmalar\u0131na ve i\u015flemlerin h\u0131z\u0131n\u0131 art\u0131rmalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olabilir; bu \u00f6zellikle finans sekt\u00f6r\u00fcnde ve tedarik zincirinde b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Merkezi olmayan teknolojiye g\u00fcvenmek, s\u00f6zle\u015fmelerin bir merkezi otorite veya arac\u0131 olmaks\u0131z\u0131n yerine getirilmesine olanak tan\u0131r, bu da baz\u0131 durumlarda hukuki ve idari y\u00fck\u00fc \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde azalt\u0131r.<\/p>\n

Ancak, ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerin sundu\u011fu avantajlara ra\u011fmen, \u00f6nemli hukuki ve pratik zorluklar da getirmektedir. Temel soru, tamamen koda dayal\u0131 olan ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerin, insan m\u00fcdahalesi ve hukuki s\u00fcre\u00e7lerle y\u00f6netilen geleneksel s\u00f6zle\u015fmelerle ayn\u0131 \u015fekilde hukuken yerine getirilip getirilemeyece\u011fidir. Geleneksel s\u00f6zle\u015fmelerin \u00e7o\u011fu zaman hukuki belgeler ve yorumlama gerektirdi\u011fi halde, ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmeler, her zaman insan niyetlerinin ve hukuki ince detaylar\u0131n karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlayamayabilecek bir dizi kural ve algoritmaya dayan\u0131r. Bu, s\u00f6zle\u015fmenin yerine getirilmesi taraflar\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7ta ne ama\u00e7lad\u0131\u011f\u0131ndan saparsa, \u00f6rne\u011fin kodda hata olmas\u0131 veya koddaki ko\u015fullar\u0131n belirsiz veya eksik olmas\u0131 durumunda \u00e7at\u0131\u015fmalara yol a\u00e7abilir. Ayr\u0131ca, ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerle ilgili hukuki \u00e7er\u00e7eve hen\u00fcz geli\u015fmektedir ve ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerin farkl\u0131 yarg\u0131 b\u00f6lgelerinde ne \u00f6l\u00e7\u00fcde tan\u0131nd\u0131\u011f\u0131 ve hukuken ge\u00e7erli oldu\u011fu sorusu g\u00fcndeme gelmektedir. Farkl\u0131 \u00fclkeler, ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerin hukuki ge\u00e7erlili\u011fi ve uygulanabilirli\u011fi konusunda farkl\u0131 yakla\u015f\u0131mlar benimsemektedir, bu da uluslararas\u0131 faaliyet g\u00f6steren \u015firketleri hukuki belirsizlikler ve risklerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya b\u0131rakabilir. Bu durum, \u015firketlerin bu teknolojiyi g\u00fcvenle kullanabilmesi i\u00e7in daha net bir \u015fekilde tan\u0131mlanm\u0131\u015f yasal d\u00fczenlemelere olan ihtiyac\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmaktad\u0131r.<\/p>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

a. Hukuki Y\u00fcr\u00fct\u00fclebilirlik<\/strong><\/h4>\n

Ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerle ilgili ortaya \u00e7\u0131kan en b\u00fcy\u00fck hukuki sorunlardan biri, bu dijital s\u00f6zle\u015fmelerin y\u00fcr\u00fct\u00fclebilirli\u011fidir. Ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmeler, \u00f6nceden belirlenmi\u015f ko\u015fullar yerine getirildi\u011finde otomatik olarak y\u00fcr\u00fct\u00fclmek \u00fczere tasarlanm\u0131\u015f olup, insan eylemleri yerine \u00f6nceden yaz\u0131lm\u0131\u015f bir koda dayanarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu, ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerin hukuki olarak geleneksel s\u00f6zle\u015fmelerle ayn\u0131 \u015fekilde y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcp y\u00fcr\u00fct\u00fclemeyece\u011fi sorusunu g\u00fcndeme getirir. Geleneksel s\u00f6zle\u015fmeler, genellikle s\u00f6zle\u015fmenin ba\u011flam\u0131 ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler hakk\u0131nda derin bir anlay\u0131\u015fa sahip olan insanlar taraf\u0131ndan y\u00f6netilir ve denetlenir. Geleneksel s\u00f6zle\u015fmelerin, hukuki uzmanlar taraf\u0131ndan belirsizlik durumunda yorumlan\u0131p de\u011fi\u015ftirilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr, ancak ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmeler esasen kat\u0131d\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi yaln\u0131zca i\u00e7erdikleri koda dayan\u0131r.<\/p>\n

Burada sorulmas\u0131 gereken soru, ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerin yasal olarak geleneksel s\u00f6zle\u015fmelerle e\u015fde\u011fer kabul edilip edilemeyece\u011fidir. Bir\u00e7ok yarg\u0131 b\u00f6lgesinde, ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerin hukuki stat\u00fcs\u00fc hala belirsizdir. Baz\u0131 \u00fclkelerde zaten tan\u0131n\u0131rken, di\u011fer yarg\u0131 b\u00f6lgelerinde bu dijital s\u00f6zle\u015fmeler i\u00e7in uygun bir yasal ve hukuki yakla\u015f\u0131m aray\u0131\u015f\u0131nda olunmaktad\u0131r. Bu durum, ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerin hukuki anla\u015fmazl\u0131klardaki y\u00fcr\u00fct\u00fclebilirli\u011fini etkiler. \u00d6rne\u011fin, bir ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fme bir dava da delil olarak kullan\u0131labilir mi, ve e\u011fer \u00f6yleyse, y\u00fcr\u00fctmesi nas\u0131l denetlenecektir? Taraflar\u0131n iradelerini a\u00e7\u0131k\u00e7a ifade etmedikleri bir durumda, \u00f6rne\u011fin bir yanl\u0131\u015f anlama ya da teknik ar\u0131za durumunda s\u00f6zle\u015fme otomatik olarak ger\u00e7ekle\u015ftirildiyse, anla\u015fmazl\u0131k nas\u0131l \u00e7\u00f6z\u00fclecektir?<\/p>\n

Hukuki y\u00fcr\u00fct\u00fclebilirli\u011fin bir di\u011fer \u00f6nemli boyutu, ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerin, taraflar\u0131n bir sorun ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda haklar\u0131n\u0131 savunma imk\u00e2n\u0131 sunup sunmad\u0131\u011f\u0131 sorusudur. Geleneksel bir s\u00f6zle\u015fme durumunda, bir taraf genellikle mahkemeye ba\u015fvurabilir veya anla\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesi i\u00e7in alternatif \u00e7\u00f6z\u00fcm mekanizmalar\u0131n\u0131 kullanabilir. Ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerde ise y\u00fcr\u00fct\u00fclebilirlik, kodun karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131na ve temel \u015fartlar\u0131n yorumlanmas\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015febilir. Y\u00fcr\u00fctme ile ilgili anla\u015fmazl\u0131klar durumunda, hukuki bir m\u00fcdahale gereklili\u011fi ortaya \u00e7\u0131kabilir ve burada mahkemenin ya da ba\u015fka bir yetkili organ\u0131n, s\u00f6zle\u015fmeyi taraflar\u0131n orijinal niyetlerine uygun \u015fekilde yorumlay\u0131p yorumlayamayaca\u011f\u0131 sorusu g\u00fcndeme gelir.<\/p>\n

Ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerin hukuki y\u00fcr\u00fct\u00fclebilirli\u011fi, kodun genellikle, yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131n yaz\u0131lmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda, yapt\u0131klar\u0131 se\u00e7imlerin hukuki etkilerini her zaman tam olarak anlamayan ki\u015filer taraf\u0131ndan yaz\u0131lmas\u0131 nedeniyle daha da karma\u015f\u0131kla\u015fmaktad\u0131r. Kodlamadaki hatalar, taraflar\u0131n niyetlerine uymayan bir \u015fekilde y\u00fcr\u00fctmeye yol a\u00e7abilir. Bu, bir taraf belirli bir sonuca ula\u015fmay\u0131 beklerken, s\u00f6zle\u015fmenin y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi farkl\u0131 bir sonu\u00e7 do\u011furursa problem olu\u015fturabilir. Bu durumda, teknik hatalar\u0131n d\u00fczeltilip d\u00fczeltilmeyece\u011fi ve bu d\u00fczeltmelerin hukuki a\u00e7\u0131dan nas\u0131l ele al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi sorusu ortaya \u00e7\u0131kar. \u0130nsan m\u00fcdahalesinin olmamas\u0131, \u00f6zellikle bu t\u00fcr hatalar\u0131n hukuki ba\u011flamda d\u00fczeltilmesi i\u00e7in net y\u00f6nergeler bulunmad\u0131\u011f\u0131nda, bu t\u00fcr hatalar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesini zorla\u015ft\u0131r\u0131r.<\/p>\n

Hukuki a\u00e7\u0131dan \u00f6nemli bir soru da, ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerin, ticari s\u00f6zle\u015fmelerin dinami\u011fini ve kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan geni\u015f durum yelpazesini yeterince iyi i\u015fleyip i\u015flemedi\u011fidir. Geleneksel s\u00f6zle\u015fmelerin genellikle m\u00fczakerelere ve yorumlamaya alan b\u0131rak\u0131rken, ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmeler taraflar\u0131, yaln\u0131zca kodda yaz\u0131l\u0131 olanlarla etkile\u015fime s\u0131n\u0131rlayabilir. Bu, baz\u0131 \u015firketler i\u00e7in, hukuki anla\u015fmazl\u0131klar\u0131n maliyetlerini d\u00fc\u015f\u00fcrmesi ve uygulamay\u0131 h\u0131zland\u0131rmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan avantajl\u0131 g\u00f6r\u00fclebilirken, di\u011ferleri i\u00e7in, esnek bir \u015fekilde durumlara m\u00fcdahale etme yetene\u011fini s\u0131n\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bir engel olabilir.<\/p>\n

Bu nedenle, hukuki a\u00e7\u0131dan ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerin kullan\u0131lmas\u0131nda, y\u00fcr\u00fct\u00fclebilirlik konusunda a\u00e7\u0131k anla\u015fmalar yap\u0131lmas\u0131 \u00f6nemlidir; \u00f6rne\u011fin, ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerin geleneksel hukuki mekanizmalarla, \u00f6rne\u011fin arabuluculuk ya da hakemlik ile birle\u015ftirilmesi, anla\u015fmazl\u0131klar\u0131 \u00e7\u00f6zmek amac\u0131yla. Baz\u0131 durumlarda, ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmenin y\u00fcr\u00fct\u00fclmesindeki hatalar\u0131n d\u00fczeltilmesi i\u00e7in prosed\u00fcr\u00fc tan\u0131mlayan bir hukuki madde eklenmesi ve taraflar\u0131n bu t\u00fcr sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmedeki rolleri de gerekebilir.<\/p>\n

Sonu\u00e7 olarak, ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerin hukuki y\u00fcr\u00fct\u00fclebilirli\u011fi karma\u015f\u0131k bir konudur; burada hem teknik hem de hukuki unsurlar kritik bir rol oynamaktad\u0131r. Ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmeleri kullanan taraflar\u0131n, kullan\u0131m\u0131n olas\u0131 sonu\u00e7lar\u0131 hakk\u0131nda iyi bir \u015fekilde bilgilendirilmeleri ve bu yeni teknoloji ile ilgili riskleri anlayan ve bu hukuki zorluklarla ba\u015fa \u00e7\u0131kmalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olabilecek hukuki uzmanlardan tavsiye almalar\u0131 son derece \u00f6nemlidir.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

b. Ko\u015fullar\u0131n Yorumlanmas\u0131<\/strong><\/h4>\n

Ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerde ko\u015fullar\u0131n yorumlanmas\u0131, bu teknolojinin en karma\u015f\u0131k ve hukuken en talepkar y\u00f6nlerinden biridir. Geleneksel s\u00f6zle\u015fmelerde, taraflar genellikle metinler kullanarak yorum yapabilir ve belirsizlikleri \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in d\u00fczenlemeler yapabilirler. Ayr\u0131ca, anla\u015fmazl\u0131k durumunda, niyetlerin a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturulmas\u0131 i\u00e7in hukuki m\u00fcdahale gerekebilir; \u00f6rne\u011fin, tan\u0131k ifadeleri, belgeler veya ek a\u00e7\u0131klamalarla taraflar\u0131n niyetleri a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturulabilir. Ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmeler ise blockchain teknolojisine dayan\u0131r ve burada ko\u015fullar ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler kod halinde yaz\u0131l\u0131r. Bu kod, \u00f6nceden tan\u0131mlanan ko\u015fullar yerine getirildi\u011finde otomatik olarak s\u00f6zle\u015fmeleri uygular. Bu nedenle, ko\u015fullar\u0131n yorumlanmas\u0131 \u00e7ok daha zor olabilir, \u00f6zellikle de kod, taraflar\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7taki niyetlerini yans\u0131tm\u0131yorsa veya kodda hatalar varsa.<\/p>\n

\u0130lk sorun, ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerin ko\u015fullar\u0131n\u0131n hukuki niyetlerin koda do\u011fru bir \u015fekilde d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesidir. Geleneksel s\u00f6zle\u015fmeler genellikle belirsiz veya genel h\u00fck\u00fcmler i\u00e7erebilir ve bu da gelecekte m\u00fczakere edilmesini veya yorumlanmas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131labilir, ancak ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmeler genellikle kat\u0131d\u0131r. Kod, ko\u015fullar\u0131 tam olarak yazar ve bunlar\u0131 uygular, bu da yorum yapma veya belirsizlik durumunda d\u00fczenleme yap\u0131lma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 azalt\u0131r. Bu, ko\u015fullar\u0131n yaz\u0131l\u0131m\u0131nda yap\u0131lan her bir ayr\u0131nt\u0131n\u0131n, s\u00f6zle\u015fmenin nas\u0131l y\u00fcr\u00fct\u00fclece\u011fini belirledi\u011fi anlam\u0131na gelir; oysa geleneksel s\u00f6zle\u015fmelerde taraflar, anla\u015fmazl\u0131klar\u0131 \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in m\u00fczakereler veya hukuki s\u00fcre\u00e7ler yoluyla anla\u015fmazl\u0131klar\u0131 \u00e7\u00f6zebilirler. \u00d6rne\u011fin, bir ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fme, bir mal teslim edilirse \u00f6deme yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 belirtiyorsa, kod, \u201cmal\u201d\u0131n ne anlama geldi\u011fini, ne kadar\u0131n\u0131n teslim edilmesi gerekti\u011fini ve teslimat\u0131n nas\u0131l do\u011frulanaca\u011f\u0131n\u0131 tam olarak belirtmelidir. Taraflar, yanl\u0131\u015f anlamalar\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in \u00e7ok ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olmal\u0131d\u0131rlar, \u00e7\u00fcnk\u00fc geleneksel s\u00f6zle\u015fmelerde bu genellikle m\u00fczakereler veya hukuki i\u015flemler yoluyla \u00e7\u00f6z\u00fclmesi daha kolayd\u0131r.<\/p>\n

Bunun yan\u0131 s\u0131ra, ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerdeki teknik hatalar\u0131n nas\u0131l ele al\u0131naca\u011f\u0131 da \u00f6nemli bir sorun te\u015fkil etmektedir. Kod, tan\u0131m\u0131 gere\u011fi hatalara a\u00e7\u0131kt\u0131r ve kodun herhangi bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc do\u011fru yaz\u0131lmazsa, s\u00f6zle\u015fmenin yanl\u0131\u015f uygulanmas\u0131na yol a\u00e7abilir. \u00d6rne\u011fin, e\u011fer kodda hesaplama hatas\u0131 varsa ya da ko\u015fullar\u0131n mant\u0131\u011f\u0131yla ilgili bir yanl\u0131\u015f anlama varsa, s\u00f6zle\u015fme ihlali ger\u00e7ekle\u015febilir. Bu gibi durumlarda, hatan\u0131n nas\u0131l d\u00fczeltilece\u011fi sorusu g\u00fcndeme gelir. Geleneksel bir s\u00f6zle\u015fmede bu, m\u00fczakerelerle veya taraflar\u0131n anla\u015fmas\u0131yla d\u00fczenleme yap\u0131labilirken, ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerde kod tam olarak yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ve hata d\u00fczeltme i\u00e7in \u00e7ok az bir alan b\u0131rak\u0131r, sadece teknik bilgi ve kaynaklar varsa kod yeniden yaz\u0131labilir. Bu, s\u00f6zle\u015fmenin uygulanmas\u0131n\u0131n, taraflar\u0131n niyetlerine uygun olmamas\u0131yla sonu\u00e7lanabilir ve hukuki bir d\u00fczeltme yap\u0131lmas\u0131 zor olabilir.<\/p>\n

Ayr\u0131ca, ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerde ko\u015fullar\u0131n yorumlanmas\u0131, farkl\u0131 blockchain platformlar\u0131 aras\u0131ndaki etkile\u015fimle de zorla\u015fabilir. Ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmeler \u00e7o\u011fu zaman platforma ve teknolojiye ba\u011fl\u0131d\u0131r, bu da ayn\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerin, uyguland\u0131klar\u0131 blockchain ortam\u0131na g\u00f6re farkl\u0131 sonu\u00e7lar verebilece\u011fi anlam\u0131na gelir. Farkl\u0131 blockchainler farkl\u0131 programlama dilleri kullanabilir, s\u00f6zle\u015fmeleri y\u00fcr\u00fctme standartlar\u0131 olabilir ve i\u015flem do\u011frulama mekanizmalar\u0131 farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterebilir. Bu durum, kodda belirlenen ko\u015fullarla bunlar\u0131n nas\u0131l uyguland\u0131\u011f\u0131 aras\u0131nda \u00e7at\u0131\u015fmalara yol a\u00e7abilir, \u00f6zellikle ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmeler i\u00e7in evrensel bir standart yoksa.<\/p>\n

Ko\u015fullar\u0131n yorumlanmas\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan bir di\u011fer \u00f6nemli sorun, teknolojinin kendisinin \u00e7\u00f6zmedi\u011fi hukuki belirsizliklerle ilgilidir. Geleneksel s\u00f6zle\u015fmelerde taraflar, belirsiz veya genel ifadelerin ne anlama geldi\u011fini, hukuki s\u00fcre\u00e7ler veya arac\u0131lar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturabilirler. Ancak, sadece \u00f6nceden belirlenmi\u015f bir mant\u0131k ve kurallara dayal\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015fan ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmeler, insan ili\u015fkilerinin geni\u015f ba\u011flam\u0131n\u0131 ve s\u00f6zle\u015fmenin i\u00e7erebilece\u011fi ince detaylar\u0131 anlamazlar. \u00d6rne\u011fin, bir s\u00f6zle\u015fme \u201cmal teslim edildikten sonra \u00f6deme yap\u0131lacakt\u0131r\u201d diyorsa, ancak bu \u201cteslimat\u201d\u0131n tam olarak ne anlama geldi\u011fi konusunda bir anla\u015fmazl\u0131k do\u011farsa (\u00f6rne\u011fin, mal fiziksel olarak al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda m\u0131 yoksa teslimat tamamland\u0131\u011f\u0131nda m\u0131), geleneksel bir ortamda bu t\u00fcr bir soru, m\u00fczakereler veya hukuki s\u00fcre\u00e7lerle kolayca netle\u015ftirilebilecekken, ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fme sadece koda yaz\u0131lm\u0131\u015f olan ko\u015fullara dayanarak i\u015flem yapar ve ger\u00e7ek d\u00fcnyadaki belirsizlikleri dikkate almaz.<\/p>\n

B\u00f6yle belirsizlikler kar\u015f\u0131s\u0131nda, ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fme olu\u015fturucular\u0131n\u0131n son derece dikkatli olmalar\u0131 gerekmektedir. Kodda belirsiz ifadeler veya genel h\u00fck\u00fcmler kullanmak, beklenmeyen durumlarla sonu\u00e7lanabilir ve s\u00f6zle\u015fmenin uygulanmas\u0131n\u0131 zorla\u015ft\u0131rabilir. Bu, taraflar\u0131n, \u00f6nemli y\u00f6nlerin do\u011fru bir \u015fekilde programlanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark etmelerini ancak \u00e7ok sonra anlayabilecekleri bir duruma yol a\u00e7abilir ve bu da hukuki veya finansal kay\u0131plara neden olabilir. Bu nedenle, ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fme yazan ki\u015filerin hem hukuki hem de teknik konularda s\u00f6zle\u015fmenin ko\u015fullar\u0131n\u0131n net bir \u015fekilde ve kesin bir \u015fekilde programland\u0131\u011f\u0131ndan emin olmalar\u0131 gerekir.<\/p>\n

Sonu\u00e7 olarak, ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerin yorumlanmas\u0131, avukatlar ile yaz\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n derin i\u015fbirli\u011fini gerektiren bir s\u00fcre\u00e7tir. Her iki alan da ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde i\u015fbirli\u011fi yapt\u0131\u011f\u0131nda, ak\u0131ll\u0131 bir s\u00f6zle\u015fme, hem teknik uygulanabilirli\u011fi hem de hukuki ge\u00e7erlili\u011fi sa\u011flamak i\u00e7in yaz\u0131labilir. Bu sadece teknik bilgi gerektirmez, ayn\u0131 zamanda se\u00e7ilen kodifikasyonun hukuki etkilerini anlamak da \u00e7ok \u00f6nemlidir. Ko\u015fullar\u0131n net bir \u015fekilde tan\u0131mlanm\u0131\u015f olmas\u0131 ve herhangi bir belirsizlik veya hata durumunda kodun yorumlanmas\u0131 ve d\u00fczeltilmesi i\u00e7in a\u00e7\u0131k y\u00f6nergeler olmas\u0131 \u00f6nemlidir.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

c. Hukuki Ge\u00e7erlilik ve Uygulanabilirlik<\/strong><\/h4>\n

Ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerin hukuki ge\u00e7erlili\u011fi ve uygulanabilirli\u011fi, bu dijital s\u00f6zle\u015fmelerin tan\u0131nmas\u0131 ve benimsenmesi b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde farkl\u0131 yarg\u0131 b\u00f6lgelerindeki yasama organlar\u0131n\u0131n bu alanda att\u0131\u011f\u0131 ad\u0131mlara ba\u011fl\u0131d\u0131r. Ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerin farkl\u0131 \u00fclkelerde nas\u0131l tan\u0131nd\u0131\u011f\u0131na dair farkl\u0131l\u0131klar, bunlar\u0131n uluslararas\u0131 d\u00fczeydeki uygulanabilirli\u011fi ve etkinli\u011fini \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde etkiler. Ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmeler, s\u00f6zle\u015fme \u015fartlar\u0131n\u0131n kodla yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6nceden belirlenmi\u015f ko\u015fullar yerine getirildi\u011finde otomatik olarak yerine getirilen, blockchain teknolojisi kullanan s\u00f6zle\u015fmelerdir. Bu teknoloji, verimlilik ve \u015feffafl\u0131k sa\u011flasa da, ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmeler bir\u00e7ok \u00fclkede hukuki belirsizlikle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc yasa yap\u0131c\u0131lar genellikle bu yeni s\u00f6zle\u015fme bi\u00e7imine dair gerekli yasal d\u00fczenlemelerde geride kalmaktad\u0131r.<\/p>\n

Ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerin hukuki ge\u00e7erlili\u011fi, \u00fclkenin hukuki sistemine g\u00f6re de\u011fi\u015fiklik g\u00f6stermektedir. Estonya ve \u0130svi\u00e7re gibi baz\u0131 \u00fclkelerde, ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmeler zaten tam olarak yasal sisteme entegre edilmi\u015ftir ve a\u00e7\u0131k\u00e7a ge\u00e7erli ve uygulanabilir s\u00f6zle\u015fmeler olarak kabul edilmektedir. Bu \u00fclkelerde, ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerin i\u015fleyi\u015fini ve uygulanabilirli\u011fini d\u00fczenleyen a\u00e7\u0131k yasal \u00e7er\u00e7eveler bulunmaktad\u0131r. Hukuk, ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmenin ge\u00e7erli say\u0131laca\u011f\u0131 ko\u015fullar\u0131 belirler; genellikle kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 onay, ifa edilebilirlik ve zorlamadan veya aldatmadan ka\u00e7\u0131nma gibi temel s\u00f6zle\u015fme hukukuna ba\u015fvurulur. B\u00f6ylece, ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerin bu \u00fclkelerde sa\u011flam bir hukuki temele sahip olmalar\u0131 sa\u011flan\u0131r. Hukuki ge\u00e7erlilik, blockchain teknolojisiyle de ili\u015fkilidir \u00e7\u00fcnk\u00fc blockchain \u00fczerindeki verilerin \u015feffafl\u0131\u011f\u0131, b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ve de\u011fi\u015ftirilemezli\u011fi, taraflar\u0131n niyetlerini ve s\u00f6zle\u015fme \u015fartlar\u0131n\u0131n yerine getirilmesini kan\u0131tlamak i\u00e7in bir delil olarak hizmet edebilir.<\/p>\n

Di\u011fer \u00fclkelerde durum o kadar net de\u011fildir. Bir\u00e7ok hukuki sistem, ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmeleri a\u00e7\u0131k\u00e7a tan\u0131mayan yasal d\u00fczenlemeler getirmemi\u015ftir, bu da onlar\u0131 hukuki olarak belirsiz hale getirmektedir. Bu gibi durumlarda, taraflar genellikle dijital veya otomatikle\u015ftirilmi\u015f s\u00f6zle\u015fmelerle ilgisi olmayan geleneksel s\u00f6zle\u015fme h\u00fck\u00fcmlerine ba\u015fvurmak zorunda kal\u0131r. Bu t\u00fcr hukuk sistemlerinde ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmeler otomatik olarak ba\u011flay\u0131c\u0131 olarak kabul edilmeyebilir, \u00f6zellikle de kod yaz\u0131m\u0131, geleneksel s\u00f6zle\u015fmelerin gereksinimlerini yerine getirmiyorsa, \u00f6rne\u011fin yaz\u0131l\u0131 onay veya imza gereklili\u011fi gibi. Bu, s\u00f6zle\u015fmelerin uygulanabilirli\u011fi konusunda belirsizliklere yol a\u00e7abilir ve bir ihtilaf durumunda hukuki karma\u015f\u0131kl\u0131klara neden olabilir. Bu t\u00fcr sistemlerde, ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmenin uyguland\u0131\u011f\u0131 taraf, kodun taraflar\u0131n hukuki niyetlerini yans\u0131tmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya s\u00f6zle\u015fmenin yerel yasa ile uyumsuz oldu\u011funu kan\u0131tlamaya \u00e7al\u0131\u015fabilir.<\/p>\n

Ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerin hukuki ge\u00e7erlili\u011fi, ayr\u0131ca bu s\u00f6zle\u015fmelerde s\u0131kl\u0131kla kullan\u0131lan dijital imzalar\u0131n, ilgili \u00fclkenin yasal gerekliliklerini kar\u015f\u0131lay\u0131p kar\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131na da ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bir\u00e7ok \u00fclkede, s\u00f6zle\u015fmelerin ge\u00e7erli olabilmesi i\u00e7in imzalanm\u0131\u015f olmas\u0131 gerekti\u011fi yasalar vard\u0131r, ancak dijital imzalar\u0131n, blockchain tabanl\u0131 i\u015flemlerde kullan\u0131lan dijital imzalar\u0131n, geleneksel imzan\u0131n yerini al\u0131p alamayaca\u011f\u0131 konusu her zaman net de\u011fildir. ABD veya AB gibi baz\u0131 \u00fclkeler, dijital imzalar\u0131 yasal olarak ba\u011flay\u0131c\u0131 kabul etse de, uluslararas\u0131 \u00f6l\u00e7ekte faaliyet g\u00f6steren i\u015fletmelerin, s\u00f6zle\u015fmelerinin farkl\u0131 yarg\u0131 b\u00f6lgelerinde nas\u0131l de\u011ferlendirilece\u011fini anlamas\u0131 kritik \u00f6neme sahiptir. Bu, bir \u00fclkede ge\u00e7erli olan bir ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmenin ba\u015fka bir \u00fclkede ayn\u0131 hukuki ge\u00e7erlili\u011fe sahip olmayabilece\u011fi anlam\u0131na gelir ve bu da transnasyonel s\u00f6zle\u015fmelerde zorluklar yaratabilir.<\/p>\n

Ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerin uygulanabilirli\u011fi, ayn\u0131 zamanda hukuki i\u015flemlerle ilgili bir mesele haline gelir. Ak\u0131ll\u0131 bir s\u00f6zle\u015fme ile ilgili bir anla\u015fmazl\u0131k durumunda, hakimlerin veya ilgili otoritelerin kodu ve ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmenin ko\u015fullar\u0131n\u0131 nas\u0131l yorumlay\u0131p de\u011ferlendirebilece\u011fi sorusu ortaya \u00e7\u0131kar. Ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmeler, kendili\u011finden uygulanabilen ve dijital olarak yap\u0131lm\u0131\u015f s\u00f6zle\u015fmelerdir, bu nedenle genellikle \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraf m\u00fcdahalesi olmadan \u00e7al\u0131\u015facak \u015fekilde tasarlanm\u0131\u015flard\u0131r. Bu, hukukun bu t\u00fcr bir s\u00f6zle\u015fme ile nas\u0131l ba\u015fa \u00e7\u0131kabilece\u011fi ve \u00f6zellikle ko\u015fullar\u0131n kodda yaz\u0131l\u0131 oldu\u011fu durumlarda \u00e7\u00f6z\u00fcm bulup bulamayaca\u011f\u0131 sorusunu g\u00fcndeme getirir. Bir\u00e7ok durumda, bir hakim veya tahkim kurulu, ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmenin nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 tam olarak anlamayabilir ve bu da s\u00f6z konusu anla\u015fmazl\u0131klar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesini zorla\u015ft\u0131rabilir. Bu, ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fme ile ilgili anla\u015fmazl\u0131k ya\u015fayan taraflar\u0131n hukuki sisteme ba\u015fvurmas\u0131n\u0131 engelleyebilir.<\/p>\n

Ayr\u0131ca, ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerle y\u00f6netilen verilerin hukuki olarak nas\u0131l ele al\u0131naca\u011f\u0131 meselesi de bulunmaktad\u0131r. Ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmeler, blockchain \u00fczerinden otomatik olarak verilerle etkile\u015fimde bulunur, bu da \u00f6zellikle ki\u015fisel veriler s\u00f6z konusu oldu\u011funda gizlilik ve g\u00fcvenlik sorunlar\u0131 do\u011furabilir. \u00d6rne\u011fin, Avrupa Birli\u011fi’nde Genel Veri Koruma Y\u00f6netmeli\u011fi (GDPR), ki\u015fisel verilerin nas\u0131l toplanmas\u0131, saklanmas\u0131 ve i\u015flenmesi gerekti\u011fini d\u00fczenler. Ki\u015fisel veriler i\u00e7eren ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerin bu y\u00f6netmeli\u011fe uygun olmas\u0131 gerekir, ancak blockchain teknolojisinin, verilerin korunmas\u0131 ve eri\u015fimle ilgili GDPR gereksinimlerini kar\u015f\u0131lay\u0131p kar\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131, bu t\u00fcr s\u00f6zle\u015fmelerin uygulanabilirli\u011fini zorla\u015ft\u0131rabilir. Bu, hukuki karma\u015f\u0131kl\u0131klara ve veri koruma yasalar\u0131na uygunluk konusunda sorunlara yol a\u00e7abilir.<\/p>\n

Ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerin k\u00fcresel d\u00fczeyde uygulanabilirli\u011fi daha da karma\u015f\u0131k hale gelir \u00e7\u00fcnk\u00fc blockchain teknolojisi ve ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerin temelleri, genellikle ulusal s\u0131n\u0131rlar\u0131n \u00f6tesinde faaliyet g\u00f6sterir. Ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fme, farkl\u0131 \u00fclkeler ve hukuki sistemler taraf\u0131ndan kullan\u0131lan bir platformda uygulanabilse de, bu \u00fclkelerin hukuk sistemleri, s\u00f6zle\u015fmenin mevcut yasalar\u0131yla uyumlu olmayan bir s\u00f6zle\u015fme bi\u00e7imine uyum sa\u011flamak zorunda kalacakt\u0131r. Bu da uluslararas\u0131 anla\u015fmazl\u0131klar s\u00f6z konusu oldu\u011funda, ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmenin uygulanabilirli\u011fine dair yeni zorluklar yarat\u0131r.<\/p>\n

Son olarak, ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerin hukuki ge\u00e7erlili\u011fi ve uygulanabilirli\u011fi b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde dijital s\u00f6zle\u015fmeler ve blockchain teknolojisiyle ilgili \u00f6zel d\u00fczenlemelerin geli\u015fimine ba\u011fl\u0131d\u0131r. H\u00fck\u00fcmetlerin, teknoloji ve hukuk uzmanlar\u0131yla i\u015fbirli\u011fi yaparak, ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerin geli\u015fmesini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lacak, ancak taraflar\u0131n bu s\u00f6zle\u015fmelerdeki haklar\u0131n\u0131 koruyacak yasal d\u00fczenlemeler olu\u015fturmas\u0131 gerekecektir. Ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerin gelece\u011fi, yasa d\u00fczenlemelerinin geli\u015fimiyle s\u0131k\u0131 bir \u015fekilde ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r ve i\u015fletmeler ile avukatlar, bu s\u00f6zle\u015fmelerin faaliyet g\u00f6sterece\u011fi hukuki ortam\u0131n hala de\u011fi\u015fen senaryolar\u0131na haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Son y\u0131llarda, hukuki s\u00fcre\u00e7lerin dijitalle\u015fmesi, blockchain teknolojisini kullanarak s\u00f6zle\u015fmesel y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri otomatik olarak yerine getiren ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131. Bu s\u00f6zle\u015fmeler, belirli ko\u015fullarla programlanm\u0131\u015f olup, bu ko\u015fullar yerine getirildi\u011finde s\u00f6zle\u015fmenin otomatik ve geri al\u0131namaz \u015fekilde yerine getirilmesini sa\u011flar. Bu durum, s\u00f6zle\u015fme y\u00f6netimi ve uygulanmas\u0131n\u0131n zaman al\u0131c\u0131 ve manuel s\u00fcrecini ortadan kald\u0131rarak \u00f6nemli verimlilik art\u0131\u015flar\u0131 sa\u011flar. Ayr\u0131ca, t\u00fcm i\u015flem verilerinin blockchain \u00fczerinde \u015feffaf ve de\u011fi\u015ftirilemez \u015fekilde kaydedilmesi, doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k ya da bilgi suistimali risklerini azaltarak \u015feffafl\u0131\u011f\u0131 art\u0131r\u0131r. Ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerin kullan\u0131m\u0131, \u015firketlerin operasyonel maliyetlerini azaltmalar\u0131na ve i\u015flemlerin h\u0131z\u0131n\u0131 art\u0131rmalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olabilir; bu \u00f6zellikle finans sekt\u00f6r\u00fcnde ve tedarik zincirinde b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Merkezi<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":28164,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[146],"tags":[],"class_list":["post-4193","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sozlesme-hukukunda-zorluklar"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vanleeuwenlawfirm.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4193","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vanleeuwenlawfirm.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vanleeuwenlawfirm.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanleeuwenlawfirm.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanleeuwenlawfirm.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4193"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/vanleeuwenlawfirm.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4193\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28254,"href":"https:\/\/vanleeuwenlawfirm.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4193\/revisions\/28254"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vanleeuwenlawfirm.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28164"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vanleeuwenlawfirm.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4193"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vanleeuwenlawfirm.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4193"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vanleeuwenlawfirm.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4193"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}